PROLOGOS
Ciddiyetini Kapıda Bırak!

Yeterince ağladınız mı? Yeterince “soylu acılar” çektiniz mi? O mermer sahnelerde kasım kasım kasılan kralların, “Ah kaderim, vah kederim!” diye zırlayan kraliçelerin dertleri bittiyse, bir zahmet kenara çekilin.

Çünkü asıl mevzu şimdi başlıyor.

Elinizdeki bu kitap –ki biz buna kitap değil, “kağıda dökülmüş bir kahkaha” demeyi tercih ederiz– Antik Dünya’nın o steril, o bembeyaz, o sıkıcı maskesini indirip, altındaki o çarpık, sivilceli ve hakiki yüzünü ortaya seriyor.

Phlyaks... Ivır zıvır konuşmak. Böyle diyor boynu kravatlı, sistem yanlısı filozoflar, filologlar ve daha bir çok -olologlar. Madem ki gerçek, yalanlara inanlar için ıvır zıvır konuşmaktır, o halde ıvırı zıvır konuşmaya devam. Burası tahta sahne. Taş sahnenin yalanları değil, hayatın ta kendisi.

Burası PHLYAKS. Burası, Atina’nın o burnu havada filozoflarının “Siz anlamazsınız” deyip burun kıvırdığı, ama halkın gülmekten yerlere yattığı o derme çatma tahta sahnedir.

Biz burada tragedyaların o “yüce” kahramanlarını değil; Kız peşinde koşarken merdivenden düşen koca göbekli Zeus’u, Dünyayı taşıyan değil, şarabı fazla kaçırıp ayakta duramayan Herakles’i ve felsefe yapacağım derken saçmalayan o şaşkın bilmişleri anlatıyoruz.

Bize okulda ne öğrettiler? “Tragedya, insanı arındırır (Katharsis - Aristoteles).” Hadi oradan! Asıl arınma; bir kralın suratına karşı atılan o okkalı kahkahadadır. Asıl gerçek; o mermer heykellerin donuk bakışlarında değil, bizim yamuk maskelerimizin o sırıtan ağzındadır.

Bu sayfalarda “saygı”, “adap” ya da “akademik ciddiyet” aramayın. Burada Aristophanes’in o sivri dili, sokak tiyatrosunun o edepsiz neşesi ve “Yamuk Okuma” (Parodia) sanatının en kral halleri var. Biz metinleri kutsal kabul etmeyiz; onları alır, evirir, çevirir, gerekirse belden aşağı vurarak yeniden yazarız.

Eğer “Aman tanrım, bu ne kabalık!” diyecekseniz, gidin o sıkıcı tarih kitaplarını okuyun. Ama eğer “Hayat zaten berbat bir şaka, gel biz de buna gülelim” diyorsanız...

Hoş geldiniz, sizde bizim gibi serserisiniz o zaman! Şarabınızı doldurun, kemerlerinizi gevşetin. Olympos’un o ciddi tanrılarıyla dalga geçme vakti geldi.

Sahne (ve tezgah) sizindir!

Trygaios Aristeides · Aralık / 2025